Amazon nedir?
Amazon, dünyanın en büyük pazaryeridir ve Türkiye’de de Amazon.com.tr üzerinden aktiftir. Diğer e-ticaret altyapılarından farklı olarak Amazon kendi mağazanız değil, bir pazaryeridir: satışı Seller Central panelinden yönetir, ürünleri ASIN sistemiyle tanır ve lojistiği FBA (Fulfillment by Amazon) ya da FBM (Fulfillment by Merchant) modeliyle yürütürsünüz. Bu yapı, muhasebe ve faturalama tarafında kendi sitenize göre farklı bir akış gerektirir.
Paraşüt nedir?
Paraşüt, Türkiye’deki KOBİ’lerin tercih ettiği bulut tabanlı ön muhasebe ve e-fatura yazılımıdır. e-fatura ve e-arşiv mükellefiyetiniz için GİB ile bağlantıyı sağlar; cari hesap, gelir-gider takibi, banka entegrasyonları ve raporlama tek panelde toplanır. İhracat faturası kesimi ve çoklu para birimi de Paraşüt üzerinden yönetilebilir, bu da Amazon global satışını fatura tarafında destekleyen bir avantajdır.
Neden Amazon ve Paraşüt entegre edilmeli?
Amazon’da sipariş hacmi arttığında her siparişi tek tek Paraşüt’e girip fatura kesmek sürdürülebilir değildir — özellikle Black Friday veya Prime Day gibi yoğun dönemlerde. Doğru kurulmuş bir entegrasyon şunları sağlar:
- SP-API ile otomatik sipariş çekme: Seller Central’a girip CSV indirmeden, siparişler API üzerinden doğrudan akar.
- Otomatik fatura kesimi: Amazon TR siparişleri için e-arşiv/e-fatura, global siparişler için ihracat faturası Paraşüt’te otomatik oluşur.
- Tutarlı cari hesap kayıtları: Aynı alıcı için mükerrer cari açılmaz, komisyon ve kesintiler ayrı izlenir.
- Doğru KDV ve para birimi: Ürün kategorisi Paraşüt KDV oranlarıyla eşleşir, global siparişlerde döviz kuru uygulanır.
- GİB uyumu: Fatura kesimi Paraşüt üzerinden GİB’e otomatik gönderilir, yasal sürelere yetişir.
Manuel akışta bir kişinin tam zamanlı işi olan fatura takibi, doğru kurulmuş köprüyle kendiliğinden yürür.
Amazon Paraşüt entegrasyonu nasıl yapılır?
Amazon ile Paraşüt arasında hazır eklenti olmadığı için Zeisoft olarak SP-API tabanlı bir köprüyü uçtan uca kuruyoruz:
- Amazon Developer hesabınız üzerinden SP-API erişimini açıyor, gerekli yetkilendirmeyi (LWA token) yapılandırıyoruz.
- Satış senaryonuzu netleştiriyoruz: yalnızca Amazon TR mi, global Amazon mı, FBA mı FBM mi — bu fatura tetikleyicisini belirliyor.
- Paraşüt API erişimini açıyor, sipariş verisinin fatura alanlarına nasıl eşleşeceğini tanımlıyoruz.
- Müşteri tipi varsayımını (bireysel/e-arşiv), KDV haritalamasını ve global siparişler için ihracat fatura + kur kuralını birlikte kuruyoruz.
- Test ortamında gerçek 5-10 sipariş üzerinde fatura kesimini doğruluyoruz; FBA ve FBM senaryolarını ayrı test ediyoruz.
- Canlı geçişten sonra ilk hafta günlük kontrol yapıyor, sorun çıkarsa anında düzeltiyoruz.
- Bakım anlaşmasıyla SP-API ve Paraşüt API güncellemelerini takip etmek size kalmıyor.
Sıkça karşılaşılan sorunlar
Amazon-Paraşüt akışında sahada en sık gördüğümüz dört sorun ve nasıl önlediğimiz:
- Alıcının vergi kimliği gelmemesi. Amazon B2C siparişinde VKN/TC paylaşılmaz; köprü kurumsal/bireysel ayrımını alıcı verisinden yapamaz. Çözüm: varsayılanı e-arşiv (bireysel) kabul etmek, kurumsal fatura talebini ayrı bir adımda toplamak.
- FBA’da yanlış fatura zamanı. Tetikleyici sipariş oluşumuna bağlanırsa, Amazon kargolamadan fatura kesilir ve iptaller fatura iptaline dönüşür. Çözüm: FBA’da tetikleyiciyi ‘Shipped’ statüsüne bağlamak.
- Global siparişte kur ve para birimi karışıklığı. EUR/GBP/USD sipariş TL faturaya doğrudan yazılırsa muhasebe tutmaz. Çözüm: faturayı sipariş para biriminde kesip dönem kuruyla TL karşılığını işlemek.
- Komisyon ve Amazon kesintilerinin atlanması. Amazon satıcıdan referral fee, FBA ücreti gibi kesintiler alır; bunlar kaydedilmezse net kâr yanlış görünür. Çözüm: Amazon settlement raporundaki kesintileri Paraşüt’e gider olarak ayrıca işlemek.
Dördü de kurulumda doğru tasarımla önlenebilir; sonradan düzeltmek 3-5 kat iş yükü yaratır.